,
 
Menu
Anasayfa Hakkımızda Kadromuz Çalışma Alanlarımız Linkler Önemli Bilgiler İletişim
“NİTELİKLİ İNTERAKTİF DOLANDIRICILIK” SUÇU NEDİR? / 14-09-2015
  “NİTELİKLİ İNTERAKTİF DOLANDIRICILIK” SUÇU NEDİR?

5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun Malvarlığına Karşı Suçlar bölümünde düzenlenmiş bir suç türüdür. “Nitelikli Dolandırıcılık” kavramına ayrıntıları ile aşağıda değineceğiz.

Özellikle internet teknolojilerinin yaygınlaştığı günümüzde maddesel olarak tanımlanamayan ama parasal bir değer ifade eden çeşitli konular vardır. Bu tür sahip olunan değerlerin bilişim sistemleri kullanılarak hile ile yapılan dolandırıcılık sonucunda kişide oluşturduğu maddi kayıplar sebebiyle, dolandırıcılık suçunun nitelikli bir hali olarak değerlendirilmekte ve daha ağır cezalandırılmaktadır.  Bu eylemin sonucunda zarar oluşması aranmamakta menfaat sağlanması yeterli görülmektedir.

Bu konuda en çok rastlanan dolandırıcılık türü kanun metninde de açıkça geçtiği üzere banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması suretiyle olmaktadır. Bu suçun hırsızlık değil de dolandırıcılık olmasının sebebi kişilerin bilgilerinin hileli yollarla elde edilmesidir. Kişilere atılan virüslü mailleri açması için dikkat çekici veya farklı bir tabirli ilgi uyandırıcı mailler atılması kişinin bu maili açmasına neden olmaktadır. Bu mail açıldığında bilgisayarlarına kurulan özel bir program aracılığıyla kişilerin bilgileri elde edilebilmektedir. İşte bu bilgilerin elde ediliş yöntemi hileli ise bilişim sistemleri kullanıldığı için nitelikli dolandırıcılık suçu meydana gelecektir.

Bu suç 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin metni aşağıdaki şekliyle kanunda yer almaktadır.

ONUNCU BÖLÜM

Malvarlığına Karşı Suçlar

Nitelikli Dolandırıcılık

Madde 158-

(1) Dolandırıcılık suçunun;

a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,

b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,

c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,

d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,

e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,

f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,

g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,

h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,

i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,

j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,

k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,

İşlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik: 3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j) ve (k) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

__________________

1)Bu maddenin tamamı bilişim suçları kapsamına girmediği için bilişim suçları kapsamında değerlendirilen 1 fıkranın f bendini açıklayacağız.

158/1 fıkrası f bendinde; bilişim sistemleri ve banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması dolandırıcılık suçunun nitelikli hali olarak belirtilmiştir. Bu konuda en yaygın yöntemler genelde sahte banka siteleri oluşturmak suretiyle insanların bilgilerini elde etmek veya sahte mailler ile insanların bilgisine ulaşmak olarak genelde karşımıza çıkmaktadır. Sahte siteler ve e posta aracılığıyla ulaşılan bilgilerin kullanılması sebebiyle gerçekleştirilen nitelikli dolandırıcılık eylemi sonucunda menfaat elde edilmesi bu kanun maddesi kapsamında 3 ila 7 yıl arasında bir ceza verilecektir. Ayrıca suçtan elde edilen miktarın iki katı kadar para cezasına hükmedilecektir. 

KANUN GEREKÇESİ

MADDE 158.– Madde metninde, dolandırıcılık suçunun temel şekline göre cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli unsurları belirlenmiştir.

Birinci fıkranın (a) bendinde, dolandırıcılık suçunun dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak kabul edilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, dinin bir aldatma aracı olarak kullanılmasıdır. Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi için, dinî inanç ve duygular, aldatma aracı olarak kötüye kullanılmalıdır. Suçun oluşabilmesi için, dinî inanç ve duyguların kötüye kullanılması suretiyle gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır.

Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlar, başkalarına güven duymaya en fazla ihtiyaç duyduğu anlardır. Kişinin örneğin doğal bir afete veya trafik kazasına maruz kalmasından ya da hastalığı yüzünden içine düştüğü çaresizlikten yararlanılarak aldatılması daha kolaydır. Bu nedenle, birinci fıkranın (b) bendinde, dolandırıcılık suçunun kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak kabul edilmiştir.

Keza, kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılarak aldatılması daha kolaydır. Bu nedenle, belirtilen durum birinci fıkranın (c) bendinde, dolandırıcılık suçunun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir.

Birinci fıkranın (d) bendinde, dolandırıcılık suçunun kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi, bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Çünkü, kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişilikleri toplumda güven beslenen müesseseler olarak kabul edilmişlerdir.

Fıkranın (e) bendinde, bu suçun kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak işlenmesi, bu suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir.

Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin ya da birer güven kurumu olan banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, dolandırıcılık suçunun işlenmesi açısından önemli bir kolaylık sağlamaktadır. Banka ve kredi kurumları açısından dikkat edilmesi gereken husus, bu kurumları temsilen, bu kurumlar adına hareket eden kişilerin başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleridir.

Aynı şekilde, söz konusu fıkranın (g) bendinde, dolandırıcılık suçunun basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi bu suç açısından bir nitelikli unsur olarak belirlenmiştir.

Birinci fıkranın (h) bendinde, ticari faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin güvenilirliğini sağlamak amacıyla, dolandırıcılık suçunun tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenmesi, bu suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir.

Aynı düşüncelerle, fıkranın (i) bendinde dolandırıcılık suçunun serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi, bu suçun nitelikli bir unsuru olarak tanımlanmıştır.

(j) bendinde, dolandırıcılık suçunun banka veya diğer kredi kurumlarından, esasta tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak amacıyla işlenmesi bir nitelikli unsur olarak tanımlanmıştır. Banka veya kredi kurumundan bir kredinin temini amacıyla hileli davranışlarda bulunulması ve buna dayalı olarak kredi adı altında bir yarar sağlanması durumunda bu nitelikli unsur oluşacaktır. Kredi kurumu deyiminden banka olmamasına karşın, kanunen borç para vermeye yetkili kılınan kurumlar anlaşılır.

(k) bendi, sigorta edenin dolandırılmasına ilişkindir. Failin sigorta edilen veya sigorta bedelini alacak kimse olması şart değildir. Keza, sigorta edilen riskin türü de önemli değildir.

Maddenin ikinci fıkrasında, 765 sayılı Türk Ceza Kanununda bağımsız bir suç olarak tanımlanan “nüfuz ticareti”, dolandırıcılık suçunun bir nitelikli şekli olarak tanımlanmıştır. Bu hükme göre; kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, dolandırıcılık suçunun nitelikli şeklinden dolayı cezalandırılacaktır.

 
Bugün Tekil: 84 Bugün Çoğul: 286 Dün Tekil: 547 Toplam Tekil: 1640723 Toplam Çoğul: 4058811
        Dataişlem